Osmanlıca Ekler Tablosu

Türkçe'nin sondan eklemeli dillerden olduğunu daha önce belirtmiştik. Osmanlıca ekler klişeleşmiş şekilde yazılırlar. Öyleyse kelimelerin ek almış şekilde görülmesi ehemmiyet arzediyor. Hazırladığımız bu tablolarda, ek almış pek çok kelime görülebilir.

Osmanlıca kelimeler pekçok ek alarak türeyebiliyor. Kök kelimelerin ek almış hâllerine de âşinâ olmak gerekir. Araştırıp bazı kelimelerin ek almış yazılışlarını gösteren tablolar hazırladık. Osmanlıca yazmak için, ek alımını bilmek gerekiyor.

بنى اناحتارى نالى سورويى كاسه يى قاپويى
ارقايه اوه ايشه سوزه گوزه ‌دفتره
قولدن سسدن ايشدن قولتوقدن اوزومدن ارقادن
ارابه ده اوده يرده دره ده تپه ده المقده
قاپونڭ اويڭڭ گيجه نڭ انقارانڭ اليڭڭ گوگرته نڭ
محمدله چيفته يله بيلمكله قايناشمقله قضايله چالشمقله
بزجه سزجه ارقاداشچه سسزجه قورقاقچه گوزلجه
سوزم گوزم دده م سوزيمڭ ايشيمڭ سسيمڭ
اوڭ پرده ڭ كوبڭ سپتڭ ننه ڭ باباڭ
ايشنى قوغه سنى خاليسنه چتالى قولنه اونه
باجيمز صوڭمز سسيمز بريمز هپمز ايشمز
چورباڭز رچلڭز يوزڭز قاشڭز بوغازڭز الڭز
اولرى سسلرى گوزلرى ديشلرى دره لرى داييلرى
باشلار صولار صولر اوقورسڭ گليرسڭ ايشلرسڭ
گليرلر باقار ياپار گيدرلر سويلرسڭز بيليرسڭز
گيدرسڭز باقارسڭز اڭلارلر گتيرر ياشار آقار
گتيريلير سودرر صورار بيتيرمز سويله مز  ياقلاشمازلر
ايستمم صورماز قونوشمازسڭ قاچماز گوسترمه يز قورتولاماز
قوشمدم گلمدم سويله دڭ سومش ايچمشسڭز ايسته مش
بيلمشسڭ گزمشلر قاچمش سومه مشسڭز اڭلامامش دويمامش
بكله سه  ايسته سه آلسه آڭله سه ڭ ايڭله سه ڭ قوشسه م
آلڭ آل قوشڭ قوش يازڭ ياز
آلمدم ياپمدم قوشمدن يورمدن يازمدغى يازمدقجه
سويله دم ياپدم بولدم گوردم يازدم ايسته دم

Beni, anahtarı, nalı, sürüyü, kâseyi, kapıyı

Arkaya, eve, işe, söze, göze, deftere

Koldan, sesten, işten, koltuktan, üzümden, arkadan

Arabada, evde, yerde, derede, tepede, almakta

Kapının, evinin, gecenin, Ankara'nın, elinin, güvertenin

Mehmedle, çifteyle, bilmekle, kaynaşmakla, kazayla, çalışmakla

Bizce, sizce, arkadaşça, sessizce, korkakça, güzelce

Sözüm, gözüm, dedem, sözümün, işimin, sesimin

Evin, perden, kübün, sepetin, nenen, baban

İşini, kovasını, halısına, çatalı, koluna, evine

Bacımız, sonumuz, sesimiz, birimiz, hepimiz, işimiz

Çorbanız, reçeliniz, yüzünüz, kaşınız, boğazınız, eliniz

Evleri, sesleri, gözleri, dişleri, dereleri, dayıları

Başlar, solar, sular, okursun, gelirsin, işlersin

Gelirler, bakar, yapar, giderler, söylersiniz, bilirsiniz

Gidersiniz, bakarsınız, anlarlar, getirir, yaşar, akar

Getirilir, sevdirir, sorar, bitirmez, söylemez, yaklaşmazlar

İstemem, sormaz, konuşmazsın, kaçmaz, göstermeyiz, kurtulamaz

Koşmadım, gelmedim, söyledin, sevmiş, içmişsiniz, istemiş

Bilmişsin, gezmişler, kaçmış, sevmemişsiniz, anlamamış, duymamış

Beklese, istese, alsa, anlasan, inlesen, koşsam

Alın, al, koşun, koş, yazın, yaz

Almadım, yapmadım, koşmadan, yormadan, yazmadığı, yazmadıkça

Söyledim, yaptım, buldum, gördüm, yazdım, istedim

قورقملى صورملى ايسته مه ليسڭز سوڭ سو
قوشمايورلر گيتمه يورسڭز اوزولويورسڭ اقييور گلمه يورلر
باشلامايور صايمييور صاتمييور بكله يه جك ايسته يه جكسڭ
سويله مه يه جك قوقماياجق بيلدى بكله دى ايشله يه جكلر
گيده يور ييقايور گيده يورلر ايسته يورسڭز ياپييورم
سوسڭ گيتمه يورز اڭلايه جغز صورماياجق بيلييورلر
قونوشارق گوره رك اڭلاتارق بيله رك ايسته يه رك
بولوردڭ گوره مزدڭ بيلدڭ اڭلاردڭ اينجه له ديڭز
بوزسون گورسون قيرسين اويوسون قوشسون
ايرده له دڭز سسلنديلر ويرديلر بسله ديلر سويله ديلر
قوشدر سودر يازدر بيلدر سوردر

Korkmalı, sormalı, istemelisiniz, sevin, sev

Koşmuyorlar, gitmiyorsunuz, üzülüyorsun, akıyor, gelmiyorlar

Başlamıyor, saymıyor, satmıyor, bekleyecek, isteyeceksin

Söylemeyecek, kokmayacak, bildi, bekledi, işleyecekler

Gidiyor, yıkıyor, gidiyorlar, istiyorsunuz, yapıyorum

Sevsin, gitmiyoruz, anlayacağız, sormayacak, biliyorlar

Konuşarak, görerek, anlatarak, bilerek, isteyerek

Bulurdun, göremezdin, bildin, anlardın, incelediniz

Bozsun, görsün, kırsın, uyusun, koşsun

İrdelediniz, seslendiler, verdiler, beslediler, söylediler

Koştur, sevdir, yazdır, bildir, sürdür.

Kategori: Osmanlıca imla Ekleyen: Tazammun Tarih: 2017-01-20